Het aanvullend pensioen chemie vormt een aanvulling op het wettelijk pensioen.

Het aanvullend pensioen chemie is een aanvulling op het wettelijk pensioen. Het vervangt het wettelijk rust‐  en/of overlevingspensioen niet. Het komt er bovenop.

Iedereen die dat wil, kan op het gratis nummer 1765 informatie krijgen over zijn wettelijke pensioenrechten en -verplichtingen.

Wat is het aanvullend pensioen chemie?

De ondernemingen van de chemiesector die geen eigen groepsverzekering of pensioenfonds hebben, sluiten hun werknemers voor het aanvullend pensioen chemie aan bij de groepsverzekering die op sectoraal niveau georganiseerd wordt.

Het pensioenplan werkt als een pensioenspaarrekening waarop bijdragen worden gestort. Zodra u eenmaal vier trimesters ononderbroken werkzaam was in de sector, maakt u er aanspraak op. U kan het gespaarde pensioenkapitaal, inclusief het behaalde financiële rendement, opvragen zodra u de pensioenleeftijd bereikt. Het kapitaal komt bovenop uw wettelijk pensioen. Als u overlijdt vóór de pensioenleeftijd, komt het gespaarde pensioenkapitaal aan uw nabestaanden toe.

Het aanvullend pensioen chemie is identiek voor de arbeiders en de bedienden.

Welke werknemers kunnen genieten van het aanvullend pensioen chemie?

Alle arbeiders en bedienden die in de chemiesector werken, worden aangesloten aan het aanvullend pensioen chemie, tenzij er in hun onderneming een ondernemingspensioenstelsel bestaat dat minstens even goed is. Er wordt geen aanvullend pensioen gevormd voor werknemers met een vakantie‐ of studentencontract of voor werknemers die met een contract van uitzendarbeid in de chemiesector werken.

Om van een aanvullend pensioen te kunnen genieten, moet er voor u minstens gedurende 4 opeenvolgende trimesters bijdragen betaald zijn aan het sectoraal pensioenstelsel.

• Voor de jaren die u in de chemiesector werkte voor 2011 wordt er geen sectoraal aanvullend pensioen opgebouwd.
• De periode dat u gewerkt heeft, mag bij verschillende werkgevers die aan het aanvullend pensioen chemie deelnemen, gepresteerd zijn.
• De aard van uw arbeidscontract (bepaalde duur, onbepaalde duur, deeltijds,…) speelt geen rol.

Sommige ondernemingen organiseren een aanvullend pensioen binnen de eigen onderneming in een groepsverzekering of een pensioenfonds. Hun werknemers worden niet aangesloten aan het sectorale aanvullend pensioen chemie. In dat geval levert het ondernemingsstelsel pensioenrechten die minstens even goed zijn als het aanvullend pensioen chemie. Welke rechten een werknemer die aan dergelijk stelsel aangesloten is,  zal ontvangen, wordt in het pensioenreglement van het ondernemingsstelsel beschreven.

Moet een werknemer iets doen om aangesloten te worden aan het aanvullend pensioen chemie?

De verzekeringsmaatschappij wordt automatisch op de hoogte gebracht wanneer er een nieuwe werknemer begint te werken in een onderneming die deelneemt aan het aanvullend pensioen chemie. Die nieuwe werknemer wordt  automatisch aangesloten. Hij of zij kan aanspraak maken op het gespaarde pensioenkapitaal zodra hij of zij eenmaal vier trimesters ononderbroken werkzaam was in ondernemingen die deelnemen aan het aanvullend pensioen chemie.

Wie betaalt de bijdragen voor het aanvullend pensioen chemie?

Uw werkgever betaalt alle bijdragen. De werknemer moet zelf niets bijdragen. De lasten (sociale zekerheidsbijdragen) op de bijdragen voor het aanvullend pensioen chemie worden eveneens door de werkgever betaald.

Hoe groot is de pensioenbijdrage voor het aanvullend pensioen chemie die uw werkgever voor u betaalt?

De werkgever betaalt vanaf 1 januari 2011 voor iedere aangeslotene die tijdens een bepaald kwartaal tewerkgesteld is en een loon ontvangt, een bijdrage van 0,2297% van het loon waarop de sociale zekerheidsbijdragen betaald worden (het aan de RSZ onderworpen loon), met een minimum van 57,41 euro voor dat kwartaal. Voor arbeiders wordt het aan de RSZ onderworpen loon vermenigvuldigd met 108%.

In het loonpercentage en in het bedrag van 57,41 euro zijn alle beheerskosten voor het sectorale pensioenstelsel inbegrepen. 

De RSZ zal aan de werkgever ook nog een sociale bijdrage bovenop die minimumbijdrage aanrekenen. Daardoor komt het bedrag dat geïnd wordt, op minstens 62,50 euro per kwartaal. Voor wie gedurende 4 trimesters van het jaar werkt en een loon krijgt, bedraagt de werkgeverskost voor de pensioenbijdrage daardoor minstens 4 x 62,50 = 250 euro op jaarbasis.

Hoe worden die pensioenbijdragen door de werkgever betaald?

Het zijn de sociale partners van de chemie sectoren die het pensioenstelsel inrichten. Ze hebben daarvoor 2 fondsen voor bestaanszekerheid opgericht, één voor de arbeiders en één voor de bedienden. De Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (de RSZ) int de pensioenbijdrage samen met de andere sociale bijdragen bij de werkgever, voor rekening van die fondsen voor bestaanszekerheid. De geïnde bijdragen worden vervolgens doorgestort aan de RVP die de aanvullende individuele pensioenrekeningen beheert.  

Hoeveel aanvullend pensioen zal u later krijgen?

Het aanvullend pensioen chemie werkt als een individuele pensioenspaarrekening waarop de bijdragen worden gestort, en waarop een interest toegekend wordt.

Uw aanvullend pensioenkapitaal is gelijk aan de som van alle voor u bestemde bijdragen, verhoogd met een rendement. Het rendement bedraagt momenteel minstens 3,25% per jaar. Dat is het bij wet gegarandeerd rendement. Dit rendement kan soms nog verhoogd worden met een winstverdeling van de verzekeraar. Deze winstverdeling wordt elk jaar meegedeeld.

Een voorbeeld:
Pensioenbijdrage voor trimester x:           57,41 euro
Beheerskosten (5% van 57,41 euro):       2,87 euro
Netto bedrag na beheerskosten dat op uw pensioenrekening komt: 54,54 euro

Hoe kan u zelf de evolutie van het aanvullend pensioen opvolgen?

Jaarlijks wordt u een individuele pensioenfiche bezorgd waarin al de gegevens over uw persoonlijke pensioenopbouw binnen het aanvullend pensioen chemie vermeld staan. Deze fiche wordt u bezorgd door de verzekeringsmaatschappij (= RVP).

U vindt er onder meer terug hoeveel uw verworven reserve bedraagt, welk kapitaal er daarmee op uw 65^ste overeenstemt, en hoeveel de begunstigden zouden ontvangen bij een vroegtijdig overlijden.

Moet u iets doen als u verhuist?

De verzekeringsmaatschappij wordt automatisch op de hoogte gebracht van elke adreswijziging in België. In dat geval hoeft u dus niets te doen.

Wanneer u echter naar het buitenland verhuist, kan de verzekeringsmaatschappij RVP u niet langer terug vinden om u informatie over uw aanvullend pensioen chemie te geven. Wij raden u daarom aan om uw nieuw adres door te geven aan de verzekeringsmaatschappij RVP. U moet dat ook doen bij elke latere adreswijziging in het buitenland.

Ik ben nieuw in de sector, en wil de opgebouwde pensioenreserve van de groepsverzekering of het pensioenfonds bij mijn vroegere werkgever overdragen naar het aanvullend pensioen chemie?

In principe kan dit. U moet zelf afwegen of het voor u interessant is. Wilt u de pensioenreserve overdragen naar de RVP, gebruik dan overdrachtsformulier (formulier 2).

Kan ik zelf een pensioenbijdrage betalen bovenop mijn aanvullend pensioen chemie?

Dat gaat niet binnen het stelsel van aanvullend pensioen chemie. U zal dus, voor het afsluiten van een bijkomende individuele verzekering contact moeten nemen met een door u gekozen verzekeringsmaatschappij of pensioenspaarfonds.

Wanneer kunt u uw aanvullend pensioen chemie opvragen?

U kunt zelf uw aanvullend pensioen chemie opvragen vanaf de eerste dag van de maand volgend op:

• de dag dat u 65 jaar wordt;
• de dag dat u met wettelijk pensioen gaat;
• de dag dat u met vervroegd pensioen gaat (tussen 60 en 65 jaar).

of wanneer u met brugpensioen (werkloosheid met bedrijfstoeslag) bent en minstens 60 jaar oud bent.

Voordien de verworven rechten op de pensioenrekening afkopen kan niet.

Als u 65 jaar wordt, zal de verzekeringsmaatschappij u een brief met uitleg en het formulier toesturen waarmee u uw pensioenkapitaal kan opvragen.

Als u aan de voorwaarde voldoet om het pensioenkapitaal op te vragen vóór uw 65ste, kan u de uitbetaling vragen aan de hand van de formulieren 5 en 6 die u hier terugvindt.

Kan u het pensioenkapitaal op een andere manier vroeger krijgen?

De wet laat niet toe om een aanvullend pensioen voor 60 jaar uit te betalen. Ook voorschotten op het voorziene kapitaal kunnen niet, en het kapitaal kan ook niet in onderpand gegeven worden voor een lening.

Kan er ook voor een maandelijks pensioen (= een rente) gekozen worden?

Ja, het is mogelijk om het pensioenkapitaal om te zetten in een pensioen dat maandelijks betaald wordt, tenzij het gaat om heel kleine bedragen.

Worden er nog belastingen afgehouden?

In de huidige stand van de wetgeving moet de verzekeringsmaatschappij bij de uitbetaling van het pensioenkapitaal ongeveer een vierde tot een vijfde inhouden afhankelijk van uw leeftijd op het ogenblik dat u het kapitaal ontvangt. Als u effectief tot uw 65ste actief blijft, wordt minder belasting ingehouden. In dat geval betaalt u ongeveer 13% belasting. Onder actief blijven wordt verstaan:

• u hebt gewerkt tot uw 65^ste (of langer),
• u ontving een invaliditeitsuitkering tot uw 65^ste,
• u was uitkeringsgerechtigd werkloos tot uw 65^ste.

Bruggepensioneerden komen evenwel niet in aanmerking voor de lagere belasting.

Waaruit bestaan die inhoudingen op uw aanvullend  pensioenkapitaal chemie ?

Een RIZIV-bijdrage van 3,55%. Een solidariteitsbijdrage die afhankelijk is van de grootte van het pensioenkapitaal, en varieert tussen 0% tot 2%. Van de overblijvende som wordt een fiscale bedrijfsvoorheffing afgehouden van 16,66% als u het kapitaal voor 65 jaar ontvangt, en 10,09% als u bleef werken tot 65 jaar.

Niettegenstaande de verzekeringsmaatschappij al belasting inhoudt op het pensioenkapitaal, moet u het bedrag nog aangeven in uw belastingaangifte. Het jaar volgend op het jaar waarin u uw kapitaal ontvangen hebt, stuurt de verzekeraar u daartoe een fiscale fiche 281.11, die dient om de belastingaangifte in te vullen. De belasting die effectief aangerekend zal worden hangt af van de leeftijd waarop u het kapitaal ontvangt.

Ontvangt u het kapitaal na uw 62^ste verjaardag, en woont u in een gemeente met gemiddelde belasting, dan zal de belasting die al afgehouden werd door de verzekeringsmaatschappij zo goed als voldoende zijn, en moet u verder heel weinig of geen belasting meer betalen op het kapitaal dat u ontving. De winstverdeling wordt niet belast in de personenbelasting.

Indien u kiest om een jaarlijkse, levenslange rente op te nemen, bent u (bovenop de hiervoor vermelde inhoudingen) nog een bescheiden belasting verschuldigd. U moet de rente aangeven, maar zal daartoe van RVP een fiscale fiche ontvangen. De belasting bedraagt jaarlijks 15% van 3% van het netto aanvullend pensioenkapitaal.

Globaal genomen mag u er van uit gaan dat u van de opname van uw pensioenkapitaal ongeveer 80% zal overhouden.

Een voorbeeld van de belasting op uw pensioenkapitaal

Illustreren we dit aan de hand van een voorbeeld:
Veronderstel even dat het bruto kapitaal dat bij vervroegd pensioen op 63 jaar uitgekeerd wordt 3.000 euro bruto zou bedragen. Die 3.000 euro bestaan uit 2.800 euro verzekerd kapitaal en 200 euro winstdeelname. Nadat alle belastingen en inhoudingen afgehouden werden, krijgt u dan netto 2391,65 euro.

Het jaar volgend op het jaar waarin u uw kapitaal ontvangen hebt, stuurt de verzekeraar u daartoe een fiscale fiche 281.11, die dient om de belastingaangifte in te vullen. U moet 2.700,60 euro aangeven.

De belasting voor de staat bedraagt 16,5% van 2.700,60 = 445,60 euro. Stel even dat u in een gemeente woont die 7 % gemeentebelasting heft. De aanvullende gemeentebelasting bedraagt dan 7% van 445,60 = 26,74 euro. In totaal moet u 445,60 + 26,74 = 472,33 euro belasting betalen, maar bij de uitbetaling hield de verzekeringsmaatschappij al een voorheffing van 448,30 euro in. U zal wanneer u uw belastingaanslag ontvangt nog 24,03 euro moeten bijbetalen.  

Wat gebeurt er als de begunstigde in het buitenland woont?

Indien de fiscale woonplaats in het buitenland gelegen is, is de verzekeringsmaatschappij tegenover de Belgische belasting instanties verplicht de bedrijfsvoorheffing in te houden bij de vereffening van het pensioenkapitaal, tenzij er tegelijk aan de volgende twee voorwaarden wordt voldaan:

1. u bent woonachtig in een land dat met België een dubbelbelastingverdrag heeft afgesloten, en waarin wordt bepaald dat het land waar u woont belastingen mag heffen op het pensioenkapitaal, en  
2. u bezit op de datum van de werkelijke betaling of toekenning van de inkomsten daadwerkelijk de hoedanigheid van fiscaal inwoner van het betrokken land in de zin van het verdrag. Het bewijs van fiscale woonplaats moet in de meeste gevallen worden geleverd door middel van een speciaal daartoe bestemd attest dat van de betrokken belastingadministratie moet uitgaan.

Wat gebeurt er met uw pensioengeld als u overlijdt?

Het tot op het ogenblik van het overlijden opgespaarde pensioengeld (de bijdragen en het toegekende rendement) wordt uitbetaald aan de begunstigde(n). Het pensioenreglement voorziet in een volgorde van begunstigden:

• De echtgeno(o)t(e) van de aangeslotene voor zo ver die niet gerechtelijk van tafel en bed of feitelijk gescheiden is, of die zich niet in aanleg tot scheiding van tafel en bed of echtscheiding bevindt. De echtgenoten worden geacht feitelijk gescheiden te zijn wanneer uit de bevolkingsregisters blijkt dat zij een verschillende woonplaats hebben.
• Bij ontstentenis, de persoon die wettelijk samenwoont met de aangeslotene in de zin van artikel 1475 tot 1479 van het Burgerlijk Wetboek, en die geen bloedverwant is van de aangeslotene;
• Bij ontstentenis de kinderen van de aangeslotene, of bij plaatsvervulling, hun nakomelingen;
• Bij ontstentenis de door de aangeslotene per aangetekend schrijven aangeduide perso(o)n(en), waarbij de laatst verstuurde aangetekende brief rechtsgeldig is;
• Bij ontstentenis de ouders van de aangeslotenen. Bij overlijden van één van hen komt het kapitaal toe aan de langstlevende;
• Bij ontstentenis de broers en zusters van de aangeslotene, bij plaatsvervulling hun kinderen;
• Bij ontstentenis de wettelijke erfgenamen van de aangeslotene, met uitsluiting van de staat;
• Bij ontstentenis het financieringsfonds.

Indien er meerdere begunstigden zijn, wordt het voorziene kapitaal in gelijke delen onder hen verdeeld.

Hoe kan u zelf een persoon aanduiden als begunstigde?

Als u niet gehuwd bent, niet wettelijk samenwoont en geen kinderen hebt, kan u de persoon aanduiden die bij uw overlijden de begunstigde wordt van het geld op uw aanvullend pensioen chemierekening. Dit kan u doen door een speciaal daarvoor bestemd formulier (formulier 3) aangetekend naar de verzekeringsmaatschappij te sturen.

De aangeduide persoon blijft begunstigde van uw aanvullende pensioenrekening bij overlijden zolang u:

• geen andere persoon als begunstigde aanduidt,
• niet huwt,
• niet wettelijk samenwoont,
• geen kinderen hebt,
• het pensioenkapitaal niet opvraagt naar aanleiding van uw pensionering.

Moest nadien uw persoonlijke situatie veranderen, dan zal u op dat ogenblik misschien een nieuwe begunstigde moeten aanduiden. 

Moet een overlijden worden aangegeven?

De verzekeringsmaatschappij wordt automatisch op de hoogte gebracht wanneer een aangeslotene die in België woont, overlijdt. De verzekeringsmaatschappij stuurt dan de nodige documenten om het kapitaal uit te betalen.

Als de aangeslotene niet in België woont, dan komt de verzekeringsmaatschappij dit niet automatisch te weten. De begunstigde moet dan het overlijden zelf aangeven.  Daarvoor kan formulier 4 gebruikt worden. Het moet samen met de nodige bewijsstukken naar de verzekeringsmaatschappij terug gestuurd worden.

Moeten er belastingen betaald worden op het overlijdenskapitaal?

In de huidige stand van de wetgeving moet de verzekeringsmaatschappij bij de uitbetaling van het overlijdenskapitaal ongeveer één vijfde inhouden. Het fiscale statuut van een kapitaal dat uitgekeerd wordt bij overlijden, loopt gelijk met het fiscaal statuut van een pensioenkapitaal dat tussen 62 en 65 jaar uitbetaald wordt.  

Moeten er nog erfenisrechten betaald worden op het overlijdenskapitaal?

Het kapitaal dat uitgekeerd wordt is in principe onderworpen aan successierechten, tenzij het betaald wordt aan de echtgeno(o)t(e) of aan kinderen die jonger dan 21 jaar zijn.

Is er nog recht op mijn opgespaarde overlijdenskapitaal indien ik het sectorpensioen heb verlaten op moment van overlijden, en overlijd voor de uitbetaling van het pensioenkapitaal?

Hebt u uw pensioengeld na uw vertrek uit de sector bij de verzekeringsinstelling gelaten, en u zou nadien nog voor uw pensioen komen te overlijden, dan zal het opgespaarde pensioengeld aan uw begunstigde(n) betaald worden.

Moet een werknemer iets doen om aangesloten te worden aan het aanvullend pensioen chemie?

De verzekeringsmaatschappij (=RVP) wordt automatisch op de hoogte gebracht wanneer er een nieuwe werknemer begint te werken in een onderneming die deelneemt aan het aanvullend pensioen chemie. Die nieuwe werknemer wordt  automatisch aangesloten. Hij of zij kan aanspraak maken op het gespaarde pensioenkapitaal zodra hij of zij eenmaal vier trimesters ononderbroken werkzaam was in ondernemingen die deelnemen aan het aanvullend pensioen chemie.

Ik ben nieuw in de sector, en wil de opgebouwde pensioenreserve van de groepsverzekering of het pensioenfonds bij mijn vroegere werkgever overdragen naar het aanvullend pensioen chemie?

In principe kan dit. U moet zelf afwegen of het voor u interessant is. Wil u de pensioenreserve overdragen naar de verzekeringsinstelling van de chemie, gebruik dan het overdrachtsformulier (formulier 2).

Wat gebeurt er indien u van onderneming verandert?

Indien u weggaat bij de onderneming waar u werkt, maar dadelijk gaat werken in de chemiesector bij een andere onderneming die ook deelneemt aan het aanvullend pensioen chemie, dan verandert er niets. U blijft aangesloten aan het pensioenstelsel en u bouwt daarin verdere rechten op. Enkel is het nu de nieuwe werkgever die de pensioenbijdragen zal betalen.

Indien u 

• weggaat bij de onderneming waar u werkt, maar dadelijk gaat werken in de chemiesector bij een andere onderneming die niet deelneemt aan het aanvullend pensioen chemie, maar wel een eigen groepsverzekering of pensioenfonds heeft,
• of weggaat bij de onderneming waar u werkt en gaat werken bij een andere onderneming buiten de chemiesector,
• of weggaat bij de onderneming waar u werkt en niet dadelijk in een nieuwe job begint,
• of weggaat bij de onderneming en overstapt in een statuut van zelfstandige,

dan zal de verzekeringsmaatschappij u na enkele maanden automatisch een brief toesturen met daarin een overzicht van uw pensioenspaarrekening, en met de verschillende mogelijkheden die u hebt voor uw  gespaarde pensioenkapitaal. Uw pensioenbijdragen zullen tot op het ogenblik van vertrek minstens 3,25% rendement opgebracht hebben.

Wat kan u doen met het opgespaarde pensioenkapitaal?

Er bestaan drie mogelijkheden:

1. u laat het opgebouwde spaargeld bij de verzekeringsmaatschappij. U blijft dan verder genieten van het gewaarborgd rendement (en eventuele winstdeelnames) op het opgebouwde spaargeld. Komt u te overlijden voor het spaargeld aan u uitbetaald werd, dan komt het toe aan de begunstigde(n) bij overlijden;
2. u draagt het opgebouwde spaargeld over naar de pensioeninstelling van uw nieuwe werkgever indien u daar van een aanvullend pensioen geniet;  
3. u draagt het opgebouwde spaargeld over naar een andere daartoe gemachtigde verzekeringsmaatschappij.

U kan het kapitaal evenwel niet overdragen naar uw persoonlijk pensioensparen.  

Wat gebeurt er als u het geld bij de verzekeringsmaatschappij laat staan?

De verzekeringsmaatschappij blijft ieder jaar het gewaarborgd rendement en eventueel nog een winstdeelname toekennen. U krijgt jaarlijks een pensioenfiche met de stand van uw aanvullende pensioen chemierekening.

Als u later terug in de  chemiesector komt werken bij een onderneming die aangesloten is aan het sectoraal pensioenstelsel chemie, dan zal uw aanvullend pensioen chemiespaarrekening terug actief worden. Dit houdt in dat u jaarlijks een overzicht krijgt met de bedragen die u hebt opgebouwd tijdens uw tewerkstelling in de sector, zowel tijdens de eerste periode als tijdens latere periodes. 

Wat als u maar voor een korte tijd hebt gewerkt in de chemiesector?

U moet minstens eenmaal gedurende vier opeenvolgende trimesters ononderbroken gewerkt hebben in de chemiesector om aanspraak te maken op het aanvullend pensioen chemie. Indien dit niet het geval is, zal u geen rechten kunnen uitoefenen op het gespaarde pensioenkapitaal. De verzekeringsmaatschappij zal u in dat geval ook geen pensioenfiche meer sturen.